Zwolnienie od kosztów sądowych

Zgodnie z przepisami obowiązującej ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych następujące podmioty:

  • strona dochodząca ustalenia ojcostwa lub macierzyństwa oraz roszczeń z tym związanych;
  • strona dochodząca roszczeń alimentacyjnych oraz strona pozwana w sprawie o obniżenie alimentów;
  • strona wnosząca o uznanie postanowień umownych za niedozwolone;
  • pracownik wnoszący powództwo lub strona wnosząca odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych (pobiera się jedynie opłatę podstawową w kwocie 30 zł od apelacji, zażalenia, skargi kasacyjnej, skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia);
  • kurator wyznaczony przez sąd orzekający lub sąd opiekuńczy dla danej sprawy;
  • prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Pacjenta;
  • powiatowy (miejski) rzecznik konsumentów w sprawach dotyczących praktyk ograniczających konkurencję oraz praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów;
  • inspektor pracy oraz związki zawodowe w sprawach z zakresu prawa pracy;
  • strona w sprawach związanych z ochroną zdrowia psychicznego;
  • strona, która została zwolniona od kosztów sądowych przez sąd - w zakresie przyznanego jej zwolnienia;
  • powiatowy (miejski) rzecznik konsumentów w sprawach dotyczących ochrony indywidualnych interesów konsumenta;
  • strona dochodząca naprawienia tzw. szkód górniczych.

Nadto ustawa przewiduje, że od niektórych rodzajów kierowanych do sądu wniosków nie pobiera się żadnych opłat.

 

Jest tak m.in. w przypadku wniosku:

  • o udzielenie zabezpieczenia, zgłoszonego w piśmie rozpoczynającym postępowanie;
  • o przyjęcie oświadczenia o uznaniu dziecka, o nadanie dziecku nazwiska, o przysposobienie dziecka, o odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką;
  • o przesłuchanie świadka testamentu ustnego, o otwarcie i ogłoszenie testamentu oraz o zwolnienie z obowiązków wykonawcy testamentu;
  • będącego podstawą wszczęcia przez sąd postępowania z urzędu, a także od pism składanych sądowi opiekuńczemu w wykonaniu obowiązku wynikającego z ustawy albo nałożonego przez ten sąd;
  • o odtworzenie zaginionych lub zniszczonych akt;
  • o wpis w księdze wieczystej prawa własności uzyskanego na podstawie przekształcenia, o którym mowa w art. 1 ust. 1a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości;
  • o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego organizacji społecznych oraz kościołów i związków wyznaniowych ubiegających się o status organizacji pożytku publicznego.

Nie pobiera się również opłat od:

  • pozwu o odszkodowanie, o którym mowa w art. 6 ustawy z dnia 22 listopada 2002 r. o wyrównywaniu strat majątkowych wynikających z ograniczenia w czasie stanu nadzwyczajnego wolności i praw człowieka i obywatela;
  • zażalenia na postanowienie sądu, którego przedmiotem jest odmowa zwolnienia od kosztów sądowych lub cofnięcie takiego zwolnienia oraz odmowa ustanowienia adwokata lub radcy prawnego lub ich odwołanie;
  • zażalenia na postanowienie sądu dotyczące wysokości opłaty albo wysokości wydatków;
  • skargi na orzeczenie referendarza sądowego w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych;
  • skargi na orzeczenie referendarza sądowego w przedmiocie odmowy ustanowienia adwokata lub radcy prawnego;
  • wniosku, zażalenia i apelacji nieletniego w postępowaniu w sprawach nieletnich;
  • od skargi na orzeczenie referendarza sądowego i zażalenia w elektronicznym postępowaniu upominawczym.

Niezależnie od wymienionych wyżej tzw. ustawowych zwolnień od kosztów sądowych każda ze stron lub uczestników postępowania może z uwagi na swoją trudną sytuację finansową domagać się zwolnienia od kosztów przez sąd. I tak zwolnienia od kosztów sądowych może się domagać osoba fizyczna, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z kolei osoba prawna lub jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie.

 

W celu uzyskania sądowego zwolnienia od kosztów strona lub uczestnik postępowania powinien skierować do sądu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, w treści którego w skrócie wyjaśni swoją trudną sytuację (wskaże uzyskiwane dochody, konieczne wydatki, niezdolność do pracy itp.). Do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należy dołączyć oświadczenie obejmujące szczegółowe dane o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby ubiegającej się o zwolnienie od kosztów, którego formularz można uzyskać w budynku sądu lub pobrać ze strony internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości. Formularz, o którym mowa należy wypełnić czytelnie, podając w nim informacje odpowiadające rzeczywistości. Osobę, która świadomie poda w treści oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania nieprawdziwe dane sąd może ukarać grzywną.

Rejestr zmian dla: Zwolnienie od kosztów sądowych

Podmiot odpowiedzialny:
Sąd Okręgowy w Słupsku
Podpisał:
Prezes Sądu Okręgowego w Słupsku
Opublikował:
Janusz Bugiel
Dokument z dnia:
2011-01-03
Publikacja w dniu:
2011-01-03
Opis zmiany:
b/d